Pissebedden onttroond door spinnen en regenwormen

Belangrijke bodemdiertjes geteld in Nederlandse tuinen

Voor het eerst zijn het niet de pissebedden die in de meeste Nederlandse tuinen zijn gezien. Tijdens de derde editie van de Bodemdierendagen grijpen de spinachtigen de macht, op de voet gevolgd door de regenwormen. De oorzaak moeten we waarschijnlijk zoeken in het weer. Het najaar begon namelijk zeer nat. Desondanks gingen rond Dierendag bijna 600 enthousiaste bodemdierentellers op zoek, en samen vonden deze citizen scientists zo’n 3.500 kleine maar heel belangrijke dieren.

De Bodemdierendagen vragen aandacht voor het onmisbare maar vaak vergeten bodemleven: zonder hen geen gezonde bodem. Verspreid over Nederland duiken mensen begin oktober hun achtertuin in, of onderzoeken klassen hun schoolplein. De Top 3 van bodemdieren in de Nederlandse tuinen ziet er dit jaar wel anders uit! In de voorgaande jaren stonden de pissebedden onbetwist bovenaan. Maar hoe kan het ook anders: in het natte najaar van 2017 zijn vaker regenwormen en spinnen gesignaleerd!

Top 3 van 2017

In bijna 90% van de onderzochte tuinen, schoolpleinen, balkons en groene daken komen ze voor: de spinachtigen zoals spinnen en hooiwagens. Op 2 staan de verschillende soorten regenwormen die samen in 88% van de tuinen gesignaleerd zijn. De huisjesslakken maken de Top 3 compleet met 84%.

Pissebedden en de insecten (mieren en kevers) duikelden juist in het klassement. Blijkbaar houden zij wat minder van al die nattigheid en koude. Per waarneming zijn er gemiddeld zo’n 30 dieren gemeld, net als in het eerste jaar. Dat is een goede score, en een stuk meer dan de ruim 20 in de erg warme en droge nazomer van 2016.

Bodemdiervriendelijk

Om de kwaliteit van de 121 deelnemende locaties te vergelijken, hebben de onderzoekers diversiteit en aantallen algemene bodemdieren omgerekend in rapportcijfers. Dit natte najaar staan de groene tuinen weer bovenaan met een mooie 9. Ook voor minder algemene diersoorten kan dit een geschikte plek zijn om te leven.

Gemiddeld scoren de deelnemende tuinen een 8,6. Halfgroene tuinen, parken en schoolpleinen doen goed mee. Maar de bestrate tuinen zijn met een 6,6 ver weggezakt. Ook groene daken lijken nog steeds wat hulp voor bodemdieren te kunnen gebruiken. Op de speciaal gemaakte resultatenwebsite kan iedereen het zelf allemaal bekijken, met de verspreiding op de kaart van Nederland en de cijfers voor de verschillende typen tuinen.

Experimenteren met keukenpapier

Om de invloed van het weer te testen, deed een deel van de waarnemers dit jaar een extra proef met eenvoudige middelen. De zogenaamde ‘Keukenpapierproef’ – zie het filmpje. Hierbij maak je een veilig, vochtig leefgebiedje ter grootte van een blaadje keukenpapier.

“Met onze nieuw bedachte keukenpapierproef maak je overal een soort standaard onderzoeksplekje om tuinen beter te vergelijken,” leggen Korthals en collega-bodemonderzoeker Ron de Goede van Wageningen University & Research uit. “Het blijkt met name pissebedden, regenwormen en naaktslakken aan te trekken, terwijl bijvoorbeeld spinnen hier veel minder zijn gevonden.”

Alle kleine beestjes helpen

Overvloedig veel regenwater? Regenwormen helpen met de afvoer via al hun gangen in de grond. Grote hoeveelheden herfstbladeren? Die ruimen de bodemdieren wel op, in plaats van de bladblazers. Zij verwerken het weer tot voedsel voor de planten en het andere bodemleven van volgend jaar.

“Het belang van kleine beestjes wordt vaak over het hoofd gezien. Berichten als de enorme afname van vliegende insecten in Duitsland, openen de ogen voor het grote publiek ” zegt Korthals. Of je nu 6 poten hebt als insect, veel meer – pissebedden, spinnen, duizend- of miljoenpoten – of geen zoals wormen en slakken. De meeste zijn onmisbaar om de natuur en ook onze maatschappij ‘gezond’ te houden.

 

‘Graven’ kan nog!

Na drie meetjaren kun je wel zeggen, dat tuinen een belangrijke rol spelen voor het bodemleven en de (stads)natuur. Meer dan 600 complete tuinwaarnemingen met zo’n 18.000 bodemdieren zijn er inmiddels verzameld. En de teller loopt nog…

Waarnemingen zijn nog steeds welkom! Dit bodemdierenseizoen kent namelijk een vervolgonderzoek. Als je je waarneming invult op www.bodemdierendagen.nl krijg je ook meteen een score voor je tuin. Kan je tuin wel wat ‘bodemdiervriendelijker’, dan zijn er zeven tips van de experts. Laat bijvoorbeeld de bladeren zoveel mogelijk liggen, leg niet teveel tegels neer en snoei laat.

Lees de rest van het bericht op: NIOO-KNAW

 

Dit vind je misschien ook leuk...