Biomassa; in de brand of op het land?

Bokashidag_zuid_3_licht

Gemeenten zoeken naar duurzame oplossingen voor organische reststromen in hun regio.  Waardevolle biomassa wordt nu veelal gecomposteerd op een locatie ver van waar het materiaal verzameld is. Ook worden organische resten verbrand in de biovergister om energie op te wekken. In beide gevallen komt bij deze processen CO2 vrij. Een effectiever alternatief is fermenteren, met aanzienlijk minder CO2 uitstoot. Het eindproduct is een waardevolle voeding voor het bodemleven. Agriton in Noordwolde adviseert en begeleid bij het verwerken van biomassa. Directeur Jan Feersma Hoekstra legt uit hoe je biomassa kunt fermenteren, oftewel bokashi van maakt.

Uit onderzoek blijkt dat bij composteren veel CO2 vrijkomt. Door de hoge temperaturen gaat veel energie en koolstof verloren. De uitstoot van het transport mag hier nog bijgeteld worden. Dat geldt ook voor vergisting. Ook hier komt veel CO2 vrij. Verder bevat het digistaat (het product wat overblijft en als kunstmest wordt toegepast) geen energie meer en is daardoor geen traktatie voor het bodemleven.

Fermenteren als beste alternatief

Een milieuvriendelijker en meer gezonde manier om biomassa te verwerken is fermenteren. Bij Agriton in Noordwolde wordt dat bokashi genoemd. Agriton werkt aan verbetering van de kringloop bodem-plant-dier-mest. Bokashi is het Japanse woord voor ‘goed gefermenteerd organisch materiaal’.

De kwaliteit van de bodem wordt niet alleen maar bepaald door stikstof (N), fosfor (P) en kali (K), maar ook door andere sporenelementen, mineralen en micro-organismen, zo blijkt. Bokashi kan eenvoudig lokaal gemaakt worden, met behoud van energie en koolstof en met nagenoeg geen CO2 uitstoot. Het is de meest milieuvriendelijke manier om organische resten weer terug te geven waar het hard nodig is; aan de bodem.

“De bekendheid van bokashi groeit momenteel sterk”, vertelt directeur Jan Feersma Hoekstra. “Toen Agriton 25 jaar geleden haar activiteiten in het belang van een duurzame land- en tuinbouw startte, bestond nog het beeld van een geitenwollen sokkenclub. Nu is ons gedachtengoed steeds meer gemeengoed geworden. Met onderzoek en praktijk tonen we aan dat we met bokashi op het goede spoor zitten”.

Bokashi in de praktijk

Afgelopen november heeft de gemeente Hengelo zo’n 400 ton bladresten verwerkt tot bokashi. Feersma: “In maart zijn de zakken geopend. Een speciale machine heeft de bladresten in grote slurven geperst waar geen zuurstof bij kon. Kalk, klei en een mengsel van Effectieve Micro-organismen brachten het fermentatieproces op gang. Na maanden in de slurf, is de bladbokashi er klaar voor om als bodemverbeteraar toegepast te worden. De gefermenteerde bladresten zijn verdeeld over een maisakker, tuinen van de Voedselbank en de gemeentelijke plantsoenen”.

De bladbokashi heeft een pH van 6 en is daarmee niet alleen zeer geschikt als bodemverbeteraar, maar ook als mulchlaag voor bijvoorbeeld plantsoenen. “In Hengelo hebben ze zo’n 80% minder onkruid waargenomen dan op gronden zonder bladbokashi. ‘Hier hoeft dus minder vaak geschoffeld te worden en levert de gemeente dus een besparing op. ”

Bokashi bladresten_gemeente Hengelo_01

Kostenbesparend

Bokashi zorgt voor aanvoer van organische stof in de bodem. Feersma: “Dat is beter dan compost en levert geen verliezen aan warmte en koolstof op. Een ton aan groen materiaal en grasmaaisel is goed voor een ton bokashi. Wordt het niet gefermenteerd, maar gecomposteerd dan blijft er maar een halve ton over. Die andere helft is in lucht opgegaan. Daarnaast leidt het maken van Bokashi tot kostenbesparing voor boer, overheid en waterschappen. Bijna elke organische restenstroom kan er voor gebruikt worden.”

Dit vind je misschien ook leuk...